İçeriğe geç
Elektrik Tesisatı

Topraklı Priz Nedir? Topraksız Prizden Farkı Nasıl Anlaşılır?

3 dk okuma Tesisat Servisi Editörlüğü

Topraklı Priz Nedir? Topraksız Prizden Farkı Nasıl Anlaşılır?

Topraklı priz, faz ve nötr deliklerine ek olarak yuvanın iki kenarında toprak hattına bağlı metal kontakları bulunan prizdir. Bu kontaklar, fişin yanlarındaki metal şeritlere değerek cihazın metal gövdesini binanın topraklama hattına bağlar. Cihazın içinde bir kablo gövdeye değerse akım insan vücudu yerine bu yoldan toprağa akar ve koruma düzenekleri devreyi keser.

Topraklı priz nasıl ayırt edilir?

Prizin içine baktığınızda yuvarlak yuvanın üst ve alt kenarında (ya da iki yanında) yay gibi duran metal diller görürsünüz; bunlar toprak kontaklarıdır. Topraksız prizde yalnız iki delik vardır ve yuvanın kenarları düz plastiktir. Türkiye’de kullanılan bu topraklı tipe yaygın olarak “şuko” priz denir. Fiş tarafında da aynı ayrım geçerlidir: topraklı fişin yanlarında metal şeritler bulunur.

Topraklama ne işe yarar?

Çamaşır makinesi, buzdolabı, fırın gibi metal gövdeli cihazlarda yalıtım zamanla bozulabilir ve faz iletkeni gövdeye temas edebilir. Topraklama yoksa gövde elektrik yüklü kalır ve dokunan kişi çarpılır. Topraklama varsa akım düşük dirençli toprak iletkeninden akar; bu büyük akım sigortayı ya da kaçak akım rölesini açtırır. Yani topraklama hem akıma güvenli bir yol sunar hem de arızanın fark edilmesini sağlar.

Topraklı priz hakkında bilinmesi gerekenler: Tanım, Görünüm, Görevi, Şart, Kontrol

Prizin topraklı görünmesi yeterli mi?

Hayır. Prizin üzerinde toprak kontağı bulunması, arkasına toprak iletkeni bağlandığı anlamına gelmez. Eski binalarda topraksız tesisata sonradan topraklı priz takıldığı sık görülür; kontaklar vardır ama hiçbir yere bağlı değildir. Bazı yanlış uygulamalarda toprak ucu nötre köprülenir; bu, arıza anında cihaz gövdesini elektrikli hâle getirebilen tehlikeli bir yöntemdir.

Topraklamanın çalıştığı nasıl anlaşılır?

Kesin sonuç, elektrikçinin ölçüm cihazıyla yaptığı topraklama ve çevrim empedansı ölçümüyle alınır. Evde gözlemleyebileceğiniz işaretler de vardır: metal gövdeli cihaza dokunduğunuzda karıncalanma hissediyorsanız, bilgisayar kasası ya da çamaşır makinesi hafif çarpıyorsa topraklama eksiktir ya da kopuktur. Prize takılan basit test fişleri hattın varlığı hakkında fikir verir ama direncin yeterli olduğunu göstermez.

Evinizdeki prizlerin topraklı olup olmadığını kontrol ettiniz mi?

Hangi cihazlar topraklı prize takılmalı?

  • Çamaşır, kurutma ve bulaşık makinesi
  • Buzdolabı ve derin dondurucu
  • Fırın, ocak, mikrodalga
  • Termosifon, şofben ve kombi
  • Ütü, su ısıtıcı, tost makinesi
  • Masaüstü bilgisayar ve metal gövdeli cihazlar

Fişinde yan şeritler bulunan her cihaz topraklı prize takılmak üzere üretilmiştir. Telefon şarj aleti gibi iki uçlu ince fişli, çift yalıtımlı cihazlar topraklama gerektirmez.

Islak hacimlerde hangi priz kullanılır?

Banyo, balkon ve bahçe gibi su sıçrayabilecek yerlerde topraklı olmasının yanında kapaklı, sıçrayan suya karşı korumalı prizler kullanılır. Bu hatların kaçak akım rölesiyle korunması gerekir. Banyo içinde prizin su kaynağına uzaklığı için kurallar vardır; yeri elektrikçi belirler.

Çoklu priz ve uzatma kablosu topraklamayı taşır mı?

Yalnız topraklı olanlar taşır. Topraksız bir uzatma kablosu, topraklı prizin sağladığı korumayı cihaza ulaştırmaz. Uzatma kablosu alırken hem fişinde hem yuvalarında toprak kontağı olduğuna ve kablonun üç damarlı olduğuna bakın. Yüksek güçlü cihazları uzatma kablosuyla çalıştırmak ayrıca ısınma riski taşır.

Evde topraklama yoksa ne yapılır?

Topraklama hattı çekmek, binanın ana topraklamasına bağlanmayı ya da yeni bir topraklama tesisi kurmayı gerektirir ve yetkili elektrikçi işidir. Priz içinde kendi başınıza bağlantı değiştirmeyin. Hat çekilene kadar panoya 30 miliamperlik kaçak akım rölesi taktırmak riski azaltır, ancak topraklamanın yerini tutmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Topraksız prize topraklı fiş takılır mı?

Fiziksel olarak takılabilir ama cihaz topraksız çalışır; koruma devre dışı kalır.

Toprak kablosu hangi renktir?

Sarı yeşil çizgili iletken koruma (toprak) iletkenidir.

Çamaşır makinesi çarpıyorsa neden?

Çoğu zaman topraklama eksiktir ya da kopuktur; makineyi fişten çekip elektrikçiye baktırın.

Kaçak akım rölesi varsa topraklama gerekir mi?

İkisi birlikte çalışır; röle topraklamanın yerini tutmaz.

Bunlar da işinize yarayabilir

Elektrik Tesisatı

Ana Sigorta Atıyor Ne Yapmalıyım?

🔊 Bu rehberi sesli dinle Ana sigorta atıyorsa önce evdeki tüm cihazları fişten çekin, sigorta kutusundaki bütün linye sigortalarını kapatın,…

vdcasino

VDcasino

VDCasino

VDCasino

VDCasino