Kaçak Akım Rölesi Testi Nasıl Yapılır? Test Düğmesi Ne İşe Yarar?

Bu yazıda neler var?
- Test düğmesi nasıl çalışır?
- Test adım adım nasıl yapılır?
- Test ne sıklıkla yapılmalı?
- Röle test düğmesine basınca atmıyorsa ne anlama gelir?
- Röle atıyor ama yeniden kurulmuyorsa?
- Test düğmesi her şeyi doğrular mı?
- Kaçak akım rölesi ile sigorta arasındaki fark nedir?
- Evde hangi değerde röle bulunur?
- Sıkça Sorulan Sorular
Kaçak akım rölesi, ön yüzündeki “T” ya da “Test” yazılı düğmeye basılarak test edilir. Röle sağlamsa düğmeye bastığınız anda mandalı aşağı düşer ve bağlı olduğu devrelerin elektriği kesilir. Mandalı yeniden kaldırdığınızda elektrik geri gelir. Düğmeye bastığınız hâlde röle atmıyorsa koruma görevini yapmıyor olabilir ve bir elektrikçinin bakması gerekir.
Test düğmesi nasıl çalışır?
Röle, faz ve nötr iletkenlerinden geçen akımları sürekli karşılaştırır. İkisi eşitse sorun yoktur. Akımın bir bölümü toprağa ya da bir insanın vücudu üzerinden başka bir yola kaçarsa denge bozulur ve röle devreyi açar. Test düğmesi, rölenin içindeki bir direnç üzerinden küçük ve denetimli bir dengesizlik yaratır; yani yapay bir kaçak üretir. Mekanizma bu yapay kaçağa tepki veriyorsa gerçek kaçağa da tepki verecek durumdadır.
Test adım adım nasıl yapılır?
- Kesinti sırasında zarar görebilecek cihazları kapatın; bilgisayardaki işinizi kaydedin.
- Sigorta kutusunun kapağını açın. Yalnız ön yüzdeki mandal ve düğmelere dokunun; iç kapağı sökmeyin.
- Kaçak akım rölesini bulun. Diğer sigortalardan daha geniştir ve üzerinde T düğmesi vardır.
- Rölenin mandalı yukarıdayken T düğmesine bir kez basın.
- Mandal aşağı düşmeli ve ev ya da ilgili bölümün elektriği kesilmelidir.
- Mandalı yukarı kaldırarak röleyi yeniden kurun.

Test ne sıklıkla yapılmalı?
Üreticilerin çoğu rölenin üzerine ya da kılavuzuna düzenli test önerisi yazar; yaygın öneri ayda bir denemektir. Uzun süre hiç çalışmayan mekanik parçalar tutukluk yapabilir. Düzenli test hem mekanizmayı hareket ettirir hem de arızalı rölenin erken fark edilmesini sağlar. Uzun süreli tatil dönüşlerinde ve tadilat sonrasında da denemek iyi bir alışkanlıktır.
Röle test düğmesine basınca atmıyorsa ne anlama gelir?
Üç olasılık vardır: röleye elektrik gelmiyordur, röle yanlış bağlanmıştır ya da mekanizması arızalıdır. Her üç durumda da röle sizi koruyamaz. Kendiniz sökmeye ya da değiştirmeye çalışmayın. Elektrikçi gelene kadar özellikle banyo ve mutfakta ıslak elle cihaz kullanmamaya, arızalı olduğundan şüphelendiğiniz cihazları fişten çekmeye özen gösterin.
Röle atıyor ama yeniden kurulmuyorsa?
Röle kaldırıldığı anda yeniden düşüyorsa tesisatta ya da bir cihazda gerçek bir kaçak vardır. Bütün sigortaları indirin, röleyi kurun ve sigortaları tek tek kaldırın. Hangi sigortada röle atıyorsa kaçak o hattadır. O hattaki cihazları fişten çekip yeniden deneyerek sorunlu cihazı bulabilirsiniz. Fişler çekiliyken de atıyorsa sorun tesisattadır ve elektrikçi gerekir.
Test düğmesi her şeyi doğrular mı?
Hayır. Düğme yalnızca rölenin açma mekanizmasının çalıştığını gösterir. Rölenin kaç miliamperde ve ne kadar sürede açtığını, evdeki topraklamanın sağlam olup olmadığını göstermez. Bu değerler, elektrikçilerin kullandığı ölçüm cihazlarıyla yapılan testle belirlenir. Eski binalarda ve yeni taşınılan evlerde bir kez ölçümlü test yaptırmak yerinde olur.
Kaçak akım rölesi ile sigorta arasındaki fark nedir?
Otomatik sigorta, hattan geçen akım hattın taşıyabileceğinden fazla olduğunda ya da kısa devrede açar; kabloyu ve tesisatı korur. Kaçak akım rölesi ise akımın yolundan sapmasına bakar; insanı elektrik çarpmasından ve tesisatı kaçak kaynaklı yangından korur. Biri diğerinin yerini tutmaz; panoda ikisi birlikte bulunur.
Evde hangi değerde röle bulunur?
Konutlarda insan koruması için 30 miliamper eşikli röleler kullanılır. Bina girişlerinde yangın koruması amacıyla 300 miliamperlik röleler de bulunur. Rölenin eşik değeri ön yüzünde yazar. Hangi rölenin nereye takılacağı tesisat projesine göre belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Test düğmesine basmak tehlikeli mi?
Değildir; düğme kullanıcının basması için tasarlanmıştır.
Test sırasında cihazlar zarar görür mü?
Kısa süreli elektrik kesintisi yaşanır. Hassas cihazları önceden kapatmak yeterlidir.
Evimde kaçak akım rölesi yoksa?
Bir elektrikçiye panonuzu gösterip taktırın; eski binalarda bulunmayabilir.
Röle durup dururken atıyorsa arızalı mı?
Çoğu zaman röle değil, nem almış bir cihaz ya da hat sorumludur; hatları tek tek deneyerek ayırın.
Bunlar da işinize yarayabilir
Kaçak Akım Rölesi Ne İşe Yarar? Atınca Ne Yapılır?
Kaçak akım rölesi, akım toprağa ya da insan vücuduna kaçtığında devreyi keserek can güvenliğini korur. Sigortadan farkı ve atınca yapılacaklar.
Sigorta Atmıyor Kaçak Akım Atıyor: Nedeni ve Çözümü
Sigorta atmıyor ama kaçak akım rölesi atıyorsa, tesisatta aşırı yük ya da kısa devre değil, akımın bir kısmının toprağa veya…
Elektrik Çarpmasına Karşı Alınacak Önlemler: Evde Güvenlik
Elektrik çarpmasına karşı en etkili önlemler kaçak akım rölesi, topraklama, ıslak elle cihaza dokunmamak ve hasarlı kablo ile prizleri kullanmamaktır.
Sigorta Nasıl Çalışır? Otomatik Sigortanın Görevi ve Çeşitleri
Otomatik sigorta, hattan geçen akım sınırı aştığında ya da kısa devre olduğunda devreyi keser. İçindeki iki düzenek, B ve C…
Şimşekte Sigorta Atıyor: Yıldırım ve Aşırı Gerilime Karşı Koruma
Şimşek çaktığında sigortanın atması çoğu durumda bir arıza değil, tesisatın kendini korumasıdır. Yakına düşen yıldırım, şebekede ve toprakta kısa süreli…
Çamaşır Makinesi Çalışırken Sigorta Atıyor Neden?
Çamaşır makinesi çalışırken sigorta atıyorsa en sık sebep, makinenin içindeki bir parçadan (çoğunlukla ısıtıcı rezistans, motor ya da tahliye pompası)…





