Buzdolabının Fişini Takınca Sigorta Atıyor Neden?

Buzdolabının fişini takınca sigorta atıyorsa en sık sebep, cihazın içinde bir yerden toprağa akım kaçması ya da kısa devre olmasıdır. Bu kaçak çoğu zaman kompresörde, defrost rezistansında, nem almış bir kablo bağlantısında veya fiş-priz tarafında ortaya çıkar. Hangi sigortanın attığına bakmak, arızanın cihazda mı yoksa tesisatta mı olduğunu anlamanın ilk adımıdır.

Önce Hangi Sigortanın Attığına Bakın

Evlerde genellikle iki tür koruma elemanı bulunur ve ikisi farklı sorunlara tepki verir. Hangisinin düştüğünü bilmek, teşhisi ciddi şekilde daraltır.

• Kaçak akım rölesi (genellikle üzerinde test butonu olan, bazen tüm evi kesen anahtar): Akımın bir kısmı toprağa ya da cihazın gövdesine kaçıyorsa atar. Buzdolabı vakalarının büyük kısmı bu tiptir.
• Otomatik sigorta (tek bir hattı koruyan anahtar): Hattan çekilen akım çok yükseldiğinde veya faz ile nötr arasında kısa devre olduğunda atar.

Fişi takar takmaz kaçak akım rölesi düşüyorsa, sorun büyük ihtimalle buzdolabının içindeki bir yalıtım hatasıdır. Yalnızca mutfak hattının otomatik sigortası atıyorsa kısa devre, aşırı yüklenmiş hat veya zayıflamış bir sigorta da ihtimal dahilindedir.

Buzdolabı Sigorta Atıyor: En Yaygın Nedenler

Kompresör arızası

Kompresörün içindeki motor sargılarının yalıtımı zamanla bozulabilir. Sargı gövdeye temas ettiğinde, fiş takıldığı anda akım toprağa kaçar ve röle düşer. Kompresörün yanındaki başlatma rölesi (PTC/termik) arızalıysa da benzer bir tablo oluşabilir. Bu durum genellikle eski cihazlarda görülür ve teşhisi teknik servis ölçümüyle yapılır.

Defrost rezistansı ve nem

No-frost buzdolaplarında buzlanmayı çözen bir ısıtıcı rezistans bulunur. Bu rezistans çatlarsa ya da bağlantı noktasına su girerse kaçak oluşur. Tipik belirti şudur: Buzdolabı bir süre sorunsuz çalışır, sonra belli aralıklarla sigorta atar. Bunun sebebi, rezistansın yalnızca defrost döngüsü başladığında devreye girmesidir.

Kablo, fiş ve priz sorunları

Buzdolabı duvara yaslandığında arkadaki kablo ezilebilir, kemirgenler kabloya zarar verebilir ya da fiş içindeki bağlantı gevşeyebilir. Prizin içinde yanık izi, kararma veya erime varsa sorun cihazdan değil prizden de kaynaklanıyor olabilir. Mutfaklarda tezgah altı prizlere su sıçraması da sık rastlanan bir etkendir.

Termostat, fan veya iç aydınlatma

Kapı içindeki lamba duyuna su sızması, buharlaştırıcı fanının motorunda yalıtım hatası ya da termostat bağlantılarının nemlenmesi kaçak yaratabilir. Bu parçalar küçük olsa da röleyi düşürmeye yeter.

Hattın kendisi ve sigortanın uygunluğu

Kompresör ilk çalıştığında kısa süreliğine normalden fazla akım çeker. Aynı hatta fırın, bulaşık makinesi, su ısıtıcısı gibi yüksek güçlü cihazlar da çalışıyorsa toplam yük sigortanın sınırını aşabilir. Yıllar içinde yıpranmış bir otomatik sigorta da normalde kaldırması gereken yükte atabilir. Bu ihtimal, buzdolabı başka bir hatta sorunsuz çalışıyorsa güçlenir.

Belirtiye Göre Olası Neden

Evde Güvenle Yapabileceğiniz Kontroller

Aşağıdaki adımlar cihazı açmadan, yalnızca gözlem ve basit denemeyle yapılır. Kapakları sökmek, kompresöre ya da iç kablolara müdahale etmek bu listenin dışındadır.

1. Fişi çekin ve kabloyu baştan sona kontrol edin. Ezilme, soyulma, yanık izi veya erime varsa cihazı bir daha takmayın.
2. Prizi gözle inceleyin. Kararma, gevşeklik ya da ıslaklık varsa o prizi kullanmayın.
3. Buzdolabını kuru ve mümkünse farklı bir hatta bağlı bir prizde deneyin. Uzatma kablosu veya çoklu priz kullanmayın.
4. Fişi çektikten sonra hemen geri takmayın; kompresörün dengelenmesi için birkaç dakika bekleyin.
5. Buzdolabının altında ya da arkasında su birikintisi, buzlanma veya tıkalı tahliye kanalı olup olmadığına bakın.
6. Mutfak hattındaki diğer yüksek güçlü cihazları kapatıp tekrar deneyin.

Başka prizde de sigorta atıyorsa sorun neredeyse kesin olarak cihazdadır ve yetkili servis gerekir. Sadece belirli bir prizde atıyorsa tesisatın bir elektrikçiye kontrol ettirilmesi gerekir.

Ütüyü Fişe Takınca Sigorta Atıyor Neden?

Ütüde de mantık aynıdır, ancak nedenler biraz farklı dağılır. Ütüler yüksek güç çeken ve içinde su bulunan cihazlar olduğu için kaçak riski yüksektir.

• Isıtıcı rezistansın yalıtımının bozulması: Tabanın içindeki ısıtıcı eleman zamanla yıpranır ve gövdeye kaçak yapar. Fiş takılır takılmaz kaçak akım rölesi atıyorsa ilk şüphelenilecek yer burasıdır.
• İçeriye su kaçması: Su haznesinden sızan su ya da ütü düşürüldükten sonra oluşan çatlaklar elektrik aksamına ulaşabilir.
• Kablo hasarı: Ütü kablosu sürekli bükülüp kıvrıldığı için, özellikle gövdeye giriş noktasında iç tellerde kopma ve soyulma sık görülür.
• Hat yükü: Ütü, çamaşır makinesi, elektrikli ısıtıcı veya kettle ile aynı anda aynı hatta çalıştırılırsa otomatik sigorta atabilir.

Buharlı ütü istasyonlarında kazan kısmındaki kireçlenme ve sızıntı da kaçağa yol açabilir. Ütü yalnızca bir prizde değil her prizde sigorta attırıyorsa, kullanmaya devam etmek yerine onarıma ya da değişime yönelmek daha güvenlidir.

Kaçak Akım Rölesini Asla Devre Dışı Bırakmayın

Sürekli atan röleden kurtulmak için onu iptal etmek ya da daha yüksek değerli bir sigorta takmak sık yapılan ve tehlikeli bir hatadır. Röle atıyorsa görevini yapıyor demektir: Cihazın gövdesine kaçan akım, dokunan kişiye çarpma olarak dönebilir. Rölesiz ya da topraklaması olmayan bir tesisatta aynı arıza fark edilmeden yangın riskine dönüşebilir.

Pratik olarak şu kurallara uyun:

• Sigorta art arda atıyorsa üst üste kaldırıp denemeyin; iki denemeden sonra cihazı fişten çekili bırakın.
• Islak elle, ayakkabısız ya da ıslak zeminde fiş takıp çıkarmayın.
• Buzdolabının içindeki gıdaları korumak için cihazı kaçak varken çalıştırmaya zorlamayın; gıdaları geçici olarak serin bir yere veya soğutucu çantaya alın.
• Cihaz garantideyse kendiniz açmayın; yetkili servise başvurun.
• Tesisat kaynaklı şüphe varsa yetkili bir elektrikçiye pano, topraklama ve hat kontrolü yaptırın.

Eski binalarda topraklama hattının hiç olmaması ya da kopuk olması da sık görülür. Bu durumda cihaz kaçak yapsa bile röle beklenen şekilde çalışmayabilir, bu da sorunu gizler ama ortadan kaldırmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Buzdolabı gece aniden sigorta attırıyor, gündüz sorun yok; neden?

Bu durum genellikle defrost döngüsüyle ilgilidir. Rezistans belirli aralıklarla devreye girdiği için kaçak da yalnızca o sırada ortaya çıkar. Gece sıcaklık ve nem değişimi de bağlantılardaki yoğuşmayı artırabilir. Arıza zamana bağlı olarak tekrarlıyorsa servis kontrolü gerekir.

Buzdolabını kurutursam sorun geçer mi?

Kaçak geçici bir nemden kaynaklanıyorsa, cihaz fişten çekili bekletilip kurudukça sorun geçebilir. Ancak suyun nereden geldiği bulunmadıkça arıza tekrarlar. Tıkalı tahliye kanalı veya sızdıran bir conta varsa bunun giderilmesi gerekir.

Sigorta sadece buzdolabı çalışırken atıyorsa sigortayı büyütmek çözüm müdür?

Hayır. Sigortanın değeri, hattaki kablo kesitine göre belirlenir. Kabloya uygun olmayan daha büyük bir sigorta takmak, kablonun aşırı ısınmasına ve yangın riskine yol açabilir. Hat yükü sorunu varsa çözüm, elektrikçinin hattı ve yükleri yeniden düzenlemesidir.

Arızanın kompresörde olduğu nasıl anlaşılır?

Kesin teşhis için yalıtım ve sargı ölçümü gerekir; bu ölçüm evde gözle yapılamaz. Cihazın her prizde ve fiş takılır takılmaz sigorta attırması kompresör veya başlatma rölesini akla getirir. Onarım maliyeti cihazın yaşına göre değiştiği için servisten fiyat alıp yeni cihazla karşılaştırmak mantıklı olur.