Kaçak Akım Rölesi Ne İşe Yarar? Atınca Ne Yapılır?

Kaçak akım rölesi, tesisattaki akımın bir bölümü olması gereken yoldan değil de toprağa ya da insan vücuduna doğru kaçtığında devreyi keserek elektrik çarpmasına ve yangına karşı korur. Sigortanın göremediği küçük kaçakları algılar. Röle attığında arıza yapmıyor, görevini yapıyordur.

Kaçak akım rölesi nasıl çalışır?

Röle, faz ve nötr iletkenlerinden geçen akımı sürekli karşılaştırır. Giden ile dönen akım eşitse sorun yoktur. Aradaki fark belirli bir eşiği aşarsa akımın bir kısmı başka bir yoldan, örneğin cihazın gövdesinden ya da insan vücudundan geçiyor demektir. Röle saniyenin çok küçük bir bölümünde devreyi açar. Konutlarda can güvenliği için 30 miliamperlik koruma kullanılır.

Kaçak akım rölesi ile sigorta arasındaki fark nedir?

Sigorta, hattan fazla akım geçtiğinde ya da kısa devre olduğunda atar ve kabloyu korur. Kaçak akım rölesi ise akımın yanlış yere gitmesine tepki verir ve insanı korur. Sigortanız atmıyor, yalnızca röle atıyorsa sorun aşırı yük değil, yalıtım kaçağıdır.

Kaçak akım rölesi en çok hangi nedenlerle atar?

• Rezistansı delinmiş çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, termosifon, fırın ya da su ısıtıcı
• Su ya da nem almış priz, buat ve dış aydınlatma
• Kemirilmiş, ezilmiş ya da eskimiş kablo
• Islak zeminde kullanılan uzatma kablosu
• Buzdolabı ve derin dondurucunun çözme rezistansı
• Yağmur sonrası su alan balkon ya da bahçe hattı

Arızalı cihaz nasıl bulunur?

1. Evdeki bütün cihazların fişini prizden çekin. Düğmeden kapatmak yetmez; fiş çıkmalıdır.
2. Röleyi yeniden kaldırın.
3. Röle yerinde duruyorsa sorun cihazlardan birindedir. Fişleri tek tek takın ve her birinden sonra birkaç dakika bekleyin.
4. Hangi cihaz takıldığında ya da çalıştırıldığında röle atıyorsa arızalı olan odur. O cihazı kullanmayın ve servise gösterin.

Rezistanslı cihazlar çoğu zaman fişe takılınca değil, ısıtmaya başlayınca röleyi attırır. Bu yüzden şüpheli cihazı çalıştırarak denemek gerekir.

Fişler çekiliyken de atıyorsa ne yapılır?

Bu durumda kaçak tesisatın kendisindedir. Sigorta kutusundaki bütün sigortaları indirin, röleyi kaldırın ve sigortaları tek tek kaldırın. Hangi sigortada röle atıyorsa kaçak o hattadır. O sigortayı kapalı bırakıp diğer hatları kullanmaya devam edebilirsiniz. Hattın içindeki arızayı bulmak ölçü aleti gerektirir ve elektrikçinin işidir.

Kaçak akım rölesi yağmurda ve nemli havada neden atar?

Nem, yalıtımı zayıflamış noktalarda akımın toprağa kaçmasını kolaylaştırır. Balkon prizi, dış lamba, bahçe hattı ve su sızan duvardaki buatlar yağışlı havada röleyi attırır. Hava kuruyunca sorun kaybolur gibi görünür ama arıza yerinde durmaktadır. O hattın sigortasını kapalı tutup kaynağı buldurmak gerekir.

Kaçak akım rölesi kendisi bozulur mu?

Seyrek de olsa bozulur. Hiçbir sigorta açık değilken bile kalkmayan röle arızalı olabilir. Öte yandan hiç atmayan röle de güven vermez. Üzerindeki T harfli test düğmesine ayda bir basın; sağlam röle anında atar. Düğmeye basıldığında atmıyorsa değiştirilmesi gerekir.

Röleyi iptal etmek neden tehlikelidir?

Sık atan röleyi köprülemek ya da söktürmek elektriği geri getirir ama korumayı tümüyle kaldırır. Kaçak yapan cihazın gövdesi artık elektrik yüklüdür ve dokunan kişi çarpılır. Elektrik güvenliğine ilişkin temel kurallar için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yayınlarına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaçak akım rölesi gece kendiliğinden atıyor, neden?

Buzdolabının çözme döngüsü, zamanlayıcıyla çalışan termosifon ya da gece artan nem buna yol açabilir. Şüpheli cihazları bir gece fişten çekerek deneyin.

Röle atıyor ama cihazlar çalışıyordu, tehlike var mı?

Vardır. Röle attığına göre akım bir yerden kaçıyor demektir. Kaynağı bulunana kadar o cihazı ya da hattı kullanmayın.

Topraklama yoksa kaçak akım rölesi çalışır mı?

Röle yine fark akımını algılar, ancak koruma topraklamayla birlikte tam anlam kazanır. Topraklamasız tesisatı elektrikçiye kontrol ettirin.

Her eve kaçak akım rölesi takılmalı mı?

Evet. Güncel tesisatlarda bulunması gereken temel bir koruma elemanıdır; eski tesisatlarda yoksa taktırın.