Hidrofor Nasıl Çalışır? Parçaları ve Çalışma Düzeni

Hidrofor, bir pompa yardımıyla suyu depodan ya da kuyudan alıp basınçlandıran ve tesisata sabit bir basınç aralığında su veren sistemdir. Pompa, suyu içinde hava yastığı bulunan bir tanka basar. Basınç ayarlanan üst değere ulaşınca pompa durur; musluk açılıp basınç alt değere inince yeniden çalışır. Böylece pompa her musluk açılışında devreye girmek zorunda kalmaz.
Hidroforun parçaları nelerdir?
- Elektrik motoru ve pompa gövdesi
- Genleşme (denge) tankı ve içindeki zar
- Basınç şalteri (presostat) ya da elektronik kontrol birimi
- Manometre
- Çekvalf ve emiş hattındaki dip klapesi
- Susuz çalışma koruması: şamandıra ya da akış sensörü
- Bağlantı hortumu ve beşli rakor
Çalışma döngüsü nasıl ilerler?
- Musluk açılır; önce tanktaki basınçlı su tesisata akar.
- Tank boşaldıkça basınç düşer ve alt ayar değerine iner.
- Basınç şalteri kontaklarını kapatır, pompa çalışır.
- Pompa hem açık musluğa su verir hem tankı doldurur.
- Musluk kapanınca pompa tankı doldurmaya devam eder; basınç üst değere çıkar.
- Şalter kontakları açar, pompa durur. Çekvalf basıncın geri kaçmasını önler.

Genleşme tankı ne işe yarar?
Tankın içinde suyu havadan ayıran lastik bir zar bulunur. Zarın bir yanında basınçlı hava, öbür yanında su vardır. Pompa su bastıkça hava sıkışır ve bir yay gibi enerji depolar. Küçük su kullanımlarında bu depolanmış basınç suyu iter ve pompa çalışmaz. Tank ayrıca pompa durup kalkarken oluşan basınç darbelerini yumuşatır. Tankın hava basıncı zamanla azalır; havası kaçmış tank pompanın birkaç saniyede bir açılıp kapanmasına yol açar.
Basınç şalteri nasıl çalışır?
Şalterin içinde suyun basıncıyla hareket eden bir zar ve bu zara karşı duran yaylar bulunur. Basınç düşünce yay zarı iter ve elektrik kontakları kapanır; basınç yükselince zar yayı yener ve kontaklar açılır. Yayların sıkılığı pompanın hangi basınçta çalışıp hangi basınçta duracağını belirler. Ayar, pompanın basabileceği en yüksek basıncın altında kalmalıdır; aksi hâlde pompa hiç durmaz.
Hidrofor çeşitleri nelerdir?
Klasik tanklı hidroforlar yukarıda anlatılan aç kapa düzeniyle çalışır. Frekans kontrollü (sabit basınçlı) hidroforlar motorun devrini değiştirerek su kullanımı ne olursa olsun basıncı sabit tutar; daha sessiz ve tasarrufludur. Paket hidroforlar küçük bir tank ve elektronik akış kontrolüyle tek gövdede gelir. Dalgıç tip hidroforlar deponun ya da kuyunun içine yerleştirilir. Büyük binalarda birden fazla pompa sırayla ve yedekli çalışır.
Hidrofor suyu nereden alır?
Hidrofor bir su deposundan, kuyudan ya da sarnıçtan emiş yapar. Emiş borusunun ucundaki süzgeçli dip klapesi, pompa durduğunda borudaki suyun geri boşalmasını engeller. Boru hava alırsa pompa suyu çekemez. Apartmanlarda şebeke hattına doğrudan pompa bağlanması çoğu su idaresince yasaklanmıştır; arada bir depo bulunması gerekir.
Sık görülen arıza belirtileri nelerdir?
| Belirti | Olası neden |
|---|---|
| Çok sık devreye giriyor | Tank havası azalmış ya da zar patlamış |
| Musluk kapalıyken çalışıyor | Tesisatta kaçak ya da çekvalf tutmuyor |
| Çalışıyor ama su basmıyor | Emiş hattı hava almış, depo boş |
| Hiç durmuyor | Şalter ayarı yüksek, pompa yıpranmış ya da kaçak var |
| Hiç çalışmıyor | Elektrik yok, şalter ya da motor arızası, susuz koruma devrede |
Bakımı nasıl yapılır?
Yılda bir tankın hava basıncı ölçülür ve gerekiyorsa tamamlanır; ölçüm pompa kapalı ve su tarafı boşken yapılır. Emiş süzgeci ve depo temizlenir, bağlantılardaki sızıntılar giderilir, şalter kontakları ve elektrik bağlantıları kontrol edilir. Donma riski olan yerlerde hidrofor odası korunmalıdır; donan su pompa gövdesini çatlatır. Elektrikli parçalara müdahale ustaya bırakılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hidrofor elektrik kesilince çalışır mı?
Çalışmaz; yalnız tankta kalan az miktardaki su akar.
Hidrofor susuz çalışırsa ne olur?
Pompanın salmastrası ve çarkı ısınıp zarar görür; susuz çalışma koruması bu yüzden gereklidir.
Hidrofor basıncı kaç olmalı?
Binanın yüksekliğine ve pompaya göre ayarlanır; konut tesisatında armatürleri zorlamayacak düzeyde tutulur.
Hidrofor çok ses yapıyorsa neden?
Titreşim takozlarının eksikliği, yatak aşınması ya da emişte hava olasıdır.
Bunlar da işinize yarayabilir
Hidrofor Neden Sürekli Çalışır? Durmayan Hidroforun Nedenleri
Hidrofor sürekli çalışıyorsa tesisatta su kaçağı, havası inmiş tank, bozuk basınç şalteri ya da kaçıran çekvalf vardır. Nedeni bulmanın sırasını…
Hidrofor Basınç Ayarı Nasıl Yapılır? Şalter ve Tank Ayarı
Hidrofor basınç ayarı, basınç şalterindeki iki somunla yapılır: büyük somun devreye girme ve çıkma basıncını birlikte, küçük somun aradaki farkı…
Su Basıncı Nasıl Arttırılır? Evde Düşük Basınca Çözümler
Su basıncı; vanalar tam açılarak, filtre ve perlatörler temizlenerek, basınç düşürücü ayarlanarak ya da hidrofor takılarak artırılır. Nedenine göre çözümler.
Çekvalf Ne İşe Yarar? Çeşitleri ve Kullanıldığı Yerler
Çekvalf, suyun boruda yalnız tek yönde akmasını sağlayan ve geri dönüşü engelleyen vanadır. Yaylı, çalpara ve dip klapesi tipleri ile…
Koç Darbesi Nedir? Borulardaki Vurma Sesi Neden Olur?
Koç darbesi, akan suyun aniden durdurulmasıyla boruda oluşan basınç dalgasıdır. Musluk kapanınca gelen vurma sesinin nedeni, zararları ve önleme yolları.
Su Vanası Hangi Yöne Açılır? Ana Vana Nerede, Nasıl Kapatılır?
Volanlı su vanası saat yönünde çevrilince kapanır, tersine çevrilince açılır. Kollu küresel vanada kol boruya paralelse açık, dikse kapalıdır. Ana…





