Isı Pompası Nasıl Çalışır? Çeşitleri ve Verimi

Isı pompası, ısıyı yakıt yakarak üretmek yerine dış havadan, topraktan ya da sudan alıp evin içine taşıyan cihazdır. Bunu, buzdolabı ve klimadaki soğutma çevriminin aynısıyla yapar: bir soğutucu akışkan düşük sıcaklıkta buharlaşarak çevreden ısı toplar, kompresörde sıkıştırılarak ısınır ve bu ısıyı tesisat suyuna ya da oda havasına bırakır. Harcadığı elektrik yalnız taşıma işi içindir.
Çalışma döngüsü nasıl ilerler?
- Buharlaştırıcı: Soğuk ve düşük basınçlı akışkan dış ünitedeki petekten geçer. Dış hava ondan daha sıcak olduğu için akışkan ısı alır ve buharlaşır.
- Kompresör: Buhar sıkıştırılır; basıncı ve sıcaklığı yükselir.
- Yoğuşturucu: Sıcak gaz, ısısını tesisat suyuna verir ve sıvılaşır.
- Genleşme vanası: Sıvının basıncı düşürülür; akışkan soğur ve döngü yeniden başlar.
Dış hava sıfırın altında olsa bile akışkan ondan daha soğuk olduğu sürece ısı alabilir.
Soğuk havadan ısı nasıl alınır?
Isı, sıcaklığı yüksek olandan düşük olana doğru akar. Isı pompasındaki akışkan çok düşük sıcaklıkta kaynayacak biçimde seçilmiştir; genleşme vanasından sonra dış havadan daha soğuk hâle gelir. Böylece eksi derecelerdeki havada bile ısı akışkana geçer. Dışarısı soğudukça toplanan ısı azalır ve kompresör daha çok çalışır; verim düşer ama çalışma sürer.

Isı pompası çeşitleri nelerdir?
- Hava kaynaklı, havadan suya: Dış havadan aldığı ısıyla tesisat suyunu ısıtır; petek, yerden ısıtma ve sıcak su için kullanılır. Konutlarda en yaygın tiptir.
- Hava kaynaklı, havadan havaya: Isıtma yapan klimalar bu gruptadır.
- Toprak kaynaklı: Toprağa gömülen borulardan ya da sondaj kuyularından ısı toplar; verimi yıl boyu dengelidir, kurulumu zahmetlidir.
- Su kaynaklı: Yeraltı suyu, göl ya da deniz suyundan yararlanır.
- Sıcak su ısı pompası: Yalnız kullanım suyu ısıtan depolu cihazlardır.
COP ve SCOP ne anlama gelir?
COP, cihazın belirli bir koşulda harcadığı her birim elektrik karşılığında kaç birim ısı verdiğini gösteren orandır. Örneğin COP değeri 3 olan bir cihaz, o koşulda 1 kilovatsaat elektrikle 3 kilovatsaat ısı sağlar. Bu değer dış sıcaklığa ve istenen su sıcaklığına göre değişir. SCOP ise bütün ısıtma mevsiminin ortalamasını verir ve cihazları karşılaştırmak için daha gerçekçidir. Bu değerler ürünün enerji etiketinde ve teknik belgesinde yer alır.
Verimi neler belirler?
Isı pompası, kaynak ile hedef arasındaki sıcaklık farkı küçüldükçe verimli çalışır. Bu yüzden düşük su sıcaklığı isteyen yerden ısıtma ve geniş yüzeyli petekler en uygun eşleşmedir. Yüksek sıcaklık isteyen küçük peteklerde kompresör zorlanır ve tüketim artar. Evin yalıtımı, dış ünitenin hava alabildiği bir yerde durması, doğru kapasite seçimi ve boru yalıtımı da sonucu etkiler.
Sıcak kullanım suyu nasıl sağlanır?
Isı pompası suyu anlık olarak yüksek debide ısıtamaz; bu yüzden sıcak su bir boylerde depolanır. Cihaz boylerin içindeki serpantini ısıtır. Depo sıcaklığı hijyen için belirli aralıklarla yükseltilir; bu işlemi çoğu sistem yardımcı elektrikli ısıtıcıyla kendiliğinden yapar. Boyler hacmi evdeki kişi sayısına göre seçilir.
Dış ünite kışın neden buz tutar?
Dış petek havadan ısı çekerken soğur ve nemli havada üzeri kırağı ile kaplanır. Cihaz bunu algıladığında çevrimi kısa süreliğine tersine çevirerek peteği ısıtır ve buzu eritir. Bu sırada dış üniteden buhar çıkması ve altından su akması normaldir. Eriyen suyun donmadan uzaklaşabilmesi için ünitenin altı açık ve drenajı düzgün olmalıdır.
Hangi evler için uygundur?
- İyi yalıtılmış, düşük sıcaklıklı ısıtma sistemi olan evler
- Doğalgazın bulunmadığı yerler
- Güneş enerjisinden elektrik üreten evler
- Hem ısıtma hem soğutma isteyen müstakil yapılar
Yalıtımsız ve küçük petekli eski binalarda beklenen kazanç sağlanmayabilir. Karar öncesinde ısı kaybı hesabı yaptırmak ve elektrik altyapısını kontrol ettirmek gerekir. İşletme gideri elektrik tarifesine bağlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Isı pompası çok soğukta çalışır mı?
Çalışır; her modelin çalışabildiği en düşük dış sıcaklık teknik belgesinde yazar ve verim soğukta düşer.
Isı pompası mevcut peteklerle kullanılır mı?
Petek yüzeyi düşük su sıcaklığında evi ısıtmaya yetiyorsa kullanılır; yetmiyorsa petekler büyütülür.
Isı pompası ses yapar mı?
Dış ünitede fan ve kompresör sesi vardır; yer seçiminde komşu mesafesi düşünülmelidir.
Bakımı nasıl yapılır?
Yılda bir yetkili servis kontrolü, dış petek temizliği ve tesisat suyu denetimi yapılır.
Bunlar da işinize yarayabilir
Termosifon Nasıl Çalışır? Parçaları ve Doğru Kullanımı
Termosifon, yalıtımlı kazandaki suyu rezistansla ısıtır ve termostat istenen sıcaklıkta elektriği keser. Parçaları, çalışma düzeni ve doğru kullanım kuralları.
Şofben Nasıl Seçilir? Doğalgazlı ve Elektrikli Şofben Ölçütleri
Şofben seçerken yakıt türüne, baca tipine, dakikadaki litre kapasitesine, güvenlik donanımına ve takılacağı yere bakılır. Doğalgazlı ve elektrikli ölçütler.
Termosifon Nasıl Seçilir? Kaç Litre, Hangi Tip?
Termosifon seçerken kişi sayısına göre kazan hacmine, montaj yönüne, rezistans gücüne, kazan kaplamasına ve enerji sınıfına bakılır. Seçim ölçütleri.
Şofben Zehirlenmesi Neden Olur, Nasıl Önlenir?
Şofben zehirlenmesi, havalandırması yetersiz yerde yanan gazlı şofbenin karbonmonoksit üretmesiyle olur. Belirtiler, ilk yapılacaklar ve alınması gereken önlemler.
Termosifon Suyu Nasıl Boşaltılır? Güvenli Boşaltma Adımları
Termosifon suyu, elektrik kesilip su soğutulduktan sonra soğuk su girişi kapatılarak emniyet ventili kolundan ya da giriş hortumundan boşaltılır. Adımlar…
Şofben Sıcak Su Gelmiyor: Nedenleri ve Kontrol Adımları
Şofbenden sıcak su gelmiyorsa en sık nedenler düşük su basıncı, biten pil, kapalı gaz vanası, kireçlenmiş eşanjör ve arızalı rezistanstır.…





