Petek Nasıl Sökülür? Duvardan Petek Çıkarma Rehberi

Petek sökmek için önce kombiyi kapatıp peteğin soğumasını beklersiniz. Ardından giriş ve dönüş vanalarını kapatır, petekteki suyu kaba boşaltır, rakorları gevşetir ve peteği duvardaki askılarından yukarı doğru kaldırarak çıkarırsınız. Vanalar sağlam kapanıyorsa tüm tesisatı boşaltmaya gerek kalmaz.

Aşağıda her adımı, hangi aletlere ihtiyaç duyacağınızı ve işin nerede ustaya bırakılması gerektiğini ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Petek Sökmeden Önce Hazırlık

Petek sökme işi zor değildir ama dağınık bir iştir. İçinden çıkan su genellikle siyah, tortulu ve kokuludur; halıya ya da parkeye döküldüğünde leke bırakabilir. Bu yüzden hazırlığı atlamamak işin yarısıdır.

Gerekli Aletler

• İki adet ayarlı İngiliz anahtarı veya uygun ölçüde açık ağız anahtar (biri rakoru tutmak, diğeri çevirmek için)
• Petek havası alma anahtarı veya düz tornavida
• Dönüş vanası için alyan anahtar ya da tornavida (vana tipine göre)
• Sığ bir kap veya tepsi ve birkaç kova
• Eski havlu, bez ve zemini korumak için naylon örtü
• Gerekirse rakor ağızlarını kapatmak için kör tapa veya bez

Sistemi Durdurun ve Soğumasını Bekleyin

Kombili sistemde kombiyi kapatın ya da kalorifer devresini kapalı konuma alın. Peteğe elinizle dokunduğunuzda ılık bile olmamalı. Sıcak su hem yanık riski taşır hem de basınçla fışkırabilir. Apartmanda merkezi sistem varsa site ya da bina yönetimine haber vermeden kolon vanalarına müdahale etmeyin.

Petek Nasıl Kapatılır?

Peteği sökmeden önce tesisatla bağlantısını kesmek gerekir. Bunun için peteğin iki ucundaki vanaların kapatılması yeterlidir. Bir uçta suyun girdiği giriş vanası, diğer uçta suyun çıktığı dönüş vanası bulunur.

Termostatik vanalarda başlığı en küçük değere çevirmek çoğu zaman yetmez. Bazı modeller donma koruması için az da olsa su geçirmeye devam eder. Tam kapatma için başlığın çıkarılması daha güvenlidir.

Dönüş vanasını kapatırken kaç tur çevirdiğinizi not edin. Bu vana evdeki peteklerin dengeli ısınmasını sağlayan ayar vanasıdır. Peteği geri takınca aynı tur sayısında açarsanız diğer odaların ısınma dengesi bozulmaz.

Petek Yerinden Nasıl Çıkarılır? Adım Adım

1. Zemini Koruyun

Peteğin altına naylon serip üzerine havlu koyun. Rakorların hemen altına sığ kabı yerleştirin. Kova yerine sığ kap tercih etmenizin nedeni, rakor ile zemin arasındaki dar boşluğa sığmasıdır.

2. Rakoru Yavaşça Gevşetin

Dönüş tarafındaki rakordan başlamak genelde daha kolaydır. Bir anahtarla vanayı sabit tutun, diğeriyle rakor somununu saat yönünün tersine çevirin. Vanayı tutmadan çevirirseniz borunun duvar içindeki bağlantısını zorlayıp kaçağa yol açabilirsiniz.

Somunu tamamen açmayın; yarım tur kadar gevşetince su sızmaya başlar. Akışı bu şekilde kontrol ederek kabı doldurun, boşaltın ve tekrarlayın.

3. Hava Alma Vanasını Açın

Su akışı yavaşlarsa peteğin üst köşesindeki hava alma vanasını açın. İçeri hava girdiğinde su daha rahat boşalır. Bu, ağzı kapalı bir şişenin neden zor boşaldığıyla aynı mantıktır.

4. Diğer Rakoru Açın

Su kesildiğinde ilk rakoru tamamen ayırın, ardından giriş tarafındaki rakoru da aynı yöntemle açın. Peteğin içinde hâlâ bir miktar su kalacaktır; bu normaldir.

5. Peteği Askılarından Kaldırın

Petekler duvara vidalanmış konsollara asılı durur. Peteği iki elinizle kavrayıp önce dikey olarak yukarı kaldırın, sonra kendinize doğru çekin. Büyük ve uzun peteklerde bu iş iki kişiyle yapılmalıdır; hem ağırdır hem de içindeki su eğildiğinde dökülür.

6. Peteği Dik Taşıyın ve Ağızları Kapatın

Peteği taşırken bağlantı ağızları yukarı bakacak şekilde tutun ya da ağızlara bez sıkıştırın. Duvarda kalan vana uçlarına da kör tapa takarak hem kazaları hem de toz girişini önleyebilirsiniz.

Tesisatın Tamamını Boşaltmak Gerekir mi?

Vanalar sağlam kapanıyorsa hayır. Tek peteği sökerken yalnızca peteğin içindeki su boşalır; tesisatın geri kalanı dolu kalır. Ancak şu durumlarda tüm sistemi boşaltmak ya da ustaya başvurmak gerekebilir:

• Vanalardan biri kapanmıyor veya kapatıldığı hâlde su gelmeye devam ediyorsa
• Vana gövdesi paslı, çatlak ya da çevrilirken zorlanıyorsa
• Peteğin bağlantısında vana hiç yoksa
• Aynı anda birden fazla petek veya boru hattı değişecekse

Eski binalarda vanalar yıllarca çevrilmediği için kireçlenip sıkışabilir. Zorla çevirmeye çalışmak mili kırabilir ve bu durumda su durdurulamaz hâle gelir. Vana ağır geliyorsa durmak en doğru karardır.

Peteği Geri Takarken Dikkat Edilecekler

Peteği temizledikten veya boyadıktan sonra yerine takmak, sökmenin tersi şekilde yapılır. Yine de birkaç ayrıntı sorunsuz bir sonuç için önemlidir:

• Rakor contalarını ve sızdırmazlık elemanlarını kontrol edin; ezilmiş veya sertleşmişse yenisiyle değiştirin.
• Rakorları önce elle oturtun, sonra anahtarla sıkın. Aşırı sıkmak dişleri bozabilir.
• Vanaları yavaşça açın; dönüş vanasını not ettiğiniz tur sayısına getirin.
• Petek dolarken hava alma vanasından havayı boşaltın, su gelmeye başlayınca kapatın.
• Kombili sistemde tesisat basıncını kontrol edin. Petek dolunca basınç düşer; kombinin dolum musluğundan kullanma kılavuzunda belirtilen değere kadar su ekleyin.
• Sistemi çalıştırdıktan sonra ilk saatlerde rakorların altına bakın; terleme veya damlama varsa biraz daha sıkın.

Kendiniz Yapmadan Önce Bilmeniz Gerekenler

Petek sökme işi, temel el aleti kullanabilen biri için yapılabilir bir iştir. Yine de bazı durumlar risklidir ve ustaya bırakılmalıdır.

• Kombinin gaz bağlantısına ve iç aksamına asla dokunmayın. Petek işlemi yalnızca su tarafıyla ilgilidir.
• Merkezi sistemli apartmanlarda kolon vanalarını kendi başınıza kapatmayın; diğer daireleri etkileyebilir.
• Kiracıysanız, tesisata müdahale etmeden önce ev sahibinden onay almanız olası anlaşmazlıkları önler.
• Boru duvar içinden geliyor ve bağlantı noktası çok paslıysa, zorlamak duvar içi kaçağa neden olabilir. Bu tür bir hasarın onarımı peteğin kendisinden çok daha zahmetlidir.
• Petekten çıkan tortulu suyu lavaboya dökmek yerine tuvalete boşaltın; çamur lavabo giderini tıkayabilir.

Petek Sökmek Hangi Durumlarda Gerekir?

Çoğu kişi peteği şu nedenlerle söker: duvarı boyamak veya kâğıt kaplamak, peteği içten yıkamak, eski peteği yenisiyle değiştirmek ya da odanın düzenine göre yerini taşımak. Peteğin üst kısmı ısınıp alt kısmı soğuk kalıyorsa içerde çamur birikmiş olabilir. Bu durumda peteği sökerek basınçlı suyla içini yıkamak ya da tüm tesisata makineli petek temizliği yaptırmak iki farklı seçenektir. Tek bir petek sorunluysa sökerek yıkamak yeterli olabilir; evdeki peteklerin çoğu kötü ısınıyorsa sorun büyük ihtimalle tesisatın genelindedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Petek söküldükten sonra kombi çalıştırılabilir mi?

Giriş ve dönüş vanaları sağlam şekilde kapalıysa ve uçlar sızdırmıyorsa diğer petekler çalışmaya devam edebilir. Yine de vana uçlarına kör tapa takmak ve tesisat basıncını kontrol etmek gerekir. Basınç sürekli düşüyorsa bir yerde kaçak vardır ve kombiyi kapatıp ustaya danışmak gerekir.

Petek sökmek ne kadar sürer?

Vanalar rahat kapanıyorsa ve petek orta büyüklükteyse iş genellikle bir saati geçmez. Su boşaltma en uzun süren aşamadır. Paslı rakorlar veya sıkışmış vanalar bu süreyi uzatır.

Peteği tek kişi sökebilir mi?

Küçük petekleri tek kişi rahatça indirebilir. Uzun ve çok dilimli peteklerde hem ağırlık hem de içte kalan su nedeniyle ikinci bir kişiden yardım almak daha güvenlidir; eğildiğinde dökülen su zemine zarar verebilir.

Dönüş vanasının tur sayısını not etmeyi unuttum, ne olur?

Petek yine çalışır ancak evdeki ısınma dengesi değişebilir; bazı odalar fazla, bazıları az ısınabilir. Vanayı önce tamamen açıp birkaç gün gözlemleyebilir, gerekirse kademeli olarak kısabilirsiniz. Denge sağlanamazsa bir tesisat ustası tesisatın balans ayarını yeniden yapabilir.